E-boeken: veelgestelde vragen (FAQ)

Vragen over e-boeken

Vragen over e-readers


Vragen over e-boeken

Wat is een e-boek?

Een e-boek is de verzamelnaam voor digitale documenten die weergegeven kunnen worden op een e-reader of op het beeldscherm van een computer, tablet of smartphone. Het kan gaan om teksten die eerder (of tegelijkertijd) verschenen zijn op papier (als klassiek boek),of om teksten die uitsluitend voor digitaal gebruik gemaakt zijn. E-boeken hebben meestal ook een indeling in hoofdstukken. Zowel teksten, afbeeldingen als video's kunnen worden weergegeven.

In welke bestandsformaten zijn e-boeken verkrijgbaar?

E-boeken zijn in verschillende bestandsformaten verkrijgbaar. De meest voorkomende bestandsformaten zijn PDF, EPUB en MOBI. EPUB-bestanden kunnen op de meeste e-readers worden gelezen. MOBI-bestanden (ook wel AZW-bestanden genoemd) kun je alleen lezen op de Kindle van Amazon. Ook PDF-bestanden kun je op de meeste e-readers lezen, maar e-boeken in dit formaat zijn niet herschaalbaar. Dat wil zeggen dat de tekstregels zich niet aanpassen aan de grootte van het scherm waarop ze worden weergegeven. Bij EPUB en MOBI is dit wel het geval.

Kan ik alle formaten van e-boeken op alle soorten e-readers lezen?

Met uitzondering van Kindle ondersteunen alle merken e-readers in principe het EPUB-formaat. De Kindle heeft zijn eigen AZW- of MOBI-formaat en kan daarnaast ook platte tekst en PDF-bestanden lezen. Op een Kindle kun je geen EPUB-formaten lezen en op andere e-readers geen AZW- of MOBI-formaten. Maar je kunt de formaten wel zelf converteren van de ene naar de andere vorm. Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar zeker voor e-boeken die niet via DRM zijn beveiligd, gaat dit met software zoals Calibre of de online toepassing EPUB Converter eigenlijk vrij gemakkelijk.

Kan ik "Bruzzel in kortverhalen" ook op een smartphone of tablet lezen?

Ja, dat kan. Je kunt e-boeken in de meeste formaten ook op een computer, laptop, smartphone of tablet lezen. Op een computer of laptop heb je daarvoor speciale software nodig. Bijvoorbeeld de plug-in Readium voor Google Chrome, of de uitstekende software Calibre voor Windows, OS X of Linux. Heb je een smartphone of tablet? Dan hangt het er vanaf welk besturingssysteem deze gebruikt.

Op een iPhone of iPad (iOS) kun je de ingebouwde app iBooks gebruiken.

Op een Android-toestel zal je zelf een geschikte app in Google Play moeten downloaden, bijvoorbeeld Aldiko Book Reader of Moon+ Reader. Installeer de app vooraleer je het e-boek downloadt, want anders wordt het epub-bestand niet correct herkend.

Heb je een Windows Phone dan kun je in de Windows Phone Store een app als Bookviser of Stanzetta downloaden. Hou er rekening mee dat er gratis én betaalde apps en software bestaan om e-boeken te lezen.

Wat is DRM?

DRM staat voor Digital Rights Management. Het is een standaard waarmee e-boeken tegen kopiëren kunnen worden beveiligd. Wanneer je een e-boek met DRM koopt, wordt het gekoppeld aan jouw e-reader. Hierdoor kan je het e-boek alleen lezen op die e-reader en soms nog op een beperkt aantal andere apparaten. Soms wordt ook gebruik gemaakt van social DRM. Hierbij wordt bij aankoop de naam van de koper op een aantal plaatsen zichtbaar of onzichtbaar in het e-boek geplaatst. Zo kan bij ongeoorloofde verspreiding worden achterhaald wie de oorspronkelijke eigenaar van het e-boek is. Technisch gezien kan je een e-boek dat met sociaal DRM beveiligd is dus gewoon kopiëren. Maar dat is dus niet toegestaan.

Kan ik eigen notities in een e-boek maken?

Dat hangt af van de e-reader en de software die je gebruikt, maar in de meeste gevallen is het mogelijk om eigen notities in een e-boek aan te brengen. De notities worden vaak in een afzonderlijk tekstbestand bewaard, zodat je ze ook kunt exporteren en elders hergebruiken.

Waarom zijn e-boeken in België nauwelijks goedkoper dan papieren boeken?

Je zou vermoeden dat e-boeken veel goedkoper zijn dan gewone boeken. Want alhoewel de productie van e-boeken niet per se goedkoper is dan die van papieren boeken, is de distributie dat wel. Toch zijn e-boeken in België meestal nauwelijks goedkoper. Dat komt omdat voor papieren boeken een BTW-tarief van 6% geldt, terwijl dat voor e-boeken 21% is. Dit is het gevolg van een Europese Richtlijn van 2006 die elektronische diensten (waaronder e-boeken vallen) uitdrukkelijk uitsluit van verlaagde BTW-tarieven. Sinds april 2016 werkt de Europese Commissie echter aan een plan om de lidstaten op dit vlak meer vrijheid te geven. Een definitief voorstel wordt in 2017 verwacht. Ondertussen heeft de commissie Financiën van de Belgische Kamer medio juli 2016 unaniem een voorstel van resolutie goedgekeurd dat de regering vraagt het verlaagd BTW-tarief van 6% uit te breiden naar elektronische boeken en kranten.

Mag ik mijn e-boek op meerdere apparaten lezen?

Op hoeveel apparaten je een e-boek mag lezen, is afhankelijk van de manier waarop het e-boek is beveiligd. Boeken kunnen beveiligd zijn met Adobe DRM, met een watermerk, met social DRM, of ze kunnen niet beveiligd zijn.

  • E-boeken die beveiligd zijn met Adobe DRM worden gekoppeld aan jouw persoonlijke Adobe ID. Elk met DRM beveiligd e-boek kan maar aan één Adobe ID worden gekoppeld. Hiervoor heb je de applicatie Adobe Digital Editons nodig (deze kan je op een pc of een Mac installeren). Eens je Adobe ID aan het beveiligde e-boek is gekoppeld kun je het lezen en het maximaal op zes verschillende apparaten plaatsen.
  • E-boeken die beveiligd zijn met een watermerk of met social DRM, krijgen bij de aankoop jouw persoonlijke gegevens mee. Er is dan verder geen limiet op het aantal apparaten waarop je het e-boek mag lezen. Omdat het e-boek een watermerk met jouw persoonlijke gegevens bevat, kan in principe wel steeds nagegaan worden wie de eigenaar van het e-boek is.
  • Bij e-boeken die niet beveiligd zijn, zit er geen limiet op het aantal apparaten waarop je het mag lezen.

Opgelet: het feit dat een e-boek niet beveiligd is, betekent niet dat je het onbeperkt mag kopiëren en delen met anderen. Voor auteursrechtelijk beschermde e-boeken gelden op dat vlak dezelfde regels als voor papieren boeken.
 

Vragen over e-readers

Wat is een e-reader?

Een e-reader is een draagbaar elektronisch apparaat dat specifiek is ontwikkeld om er digitaal opgeslagen teksten mee te lezen. Het voornaamste onderdeel van een e-reader is het scherm waarop de tekst wordt weergegeven. Sommige e-readers beschikken over een browser en wifi, waarmee onderweg teksten en boeken via het internet kunt downloaden. Een e-reader weegt slechts een paar honderd gram en je kunt er enkele honderden tot duizenden boeken op opslaan.

Hoe werkt het scherm van een e-reader?

Het scherm van een e-reader maakt gebruik van e-ink. Deze ‘digitale inkt’ bestaat uit kleine bolletjes die al naar gelang de stand zwart of wit kleuren. De leesbaarheid van e-ink is vergelijkbaar met drukwerk en heel aangenaam voor het oog. Het scherm van een e-reader kan je ook in de zon lezen, maar niet in het donker, tenzij de e-reader over een ingebouwd backlight beschikt. Via de instellingen van de e-reader is het mogelijk om de lettergrootte en het lettertype aan je eigen wensen aan te passen.

Waarom gaat de batterij van een e-reader zo lang mee?

Eens op een e-reader een schermpagina is opgebouwd, is er geen energie meer nodig om het opgebouwde beeld in stand te houden. Er is pas terug energie nodig om een nieuw beeld op te bouwen als je de pagina omslaat. Het energieverbruik is dus alleen afhankelijk van het aantal pagina’s dat je leest, niet van de snelheid zelf waarmee je de pagina’s leest. Door deze techniek gaat de batterij van een e-reader veel langer mee dan de batterijen van tablets of smartphones die gebruik maken van een scherm dat zelf licht uitzendt en dus constant energie verbruiken.